(नमुना उत्तर) — ‘वर्गातील फळ’ म्हणजे वर्गातील काळा फळा असे गृहीत धरून आत्मकथन :
मी वर्गातील फळा बोलतोय...
“मुलांनो, ओळखलंत का मला? रोज तुमच्यासमोर भिंतीवर उभा असलेला मी तुमच्या वर्गातील काळा फळा! गेली पंचवीस वर्षे मी या वर्गाच्या भिंतीवर उभा आहे.
वैशिष्ट्ये : माझा रंग काळा कुळकुळीत, अंग गुळगुळीत. माझ्यावर पांढऱ्या खडूने लिहिलेले अक्षर दूरवर बसलेल्या मुलालाही स्पष्ट दिसते. एका पुसण्याने मी पुन्हा कोरा होतो आणि नवे शिकवायला तयार असतो. रंगीत खडूंनी काढलेली चित्रे, आकृत्या मला अधिक देखणे बनवतात.
महत्त्व व उपयोग : शिक्षक माझ्यावर गणिते सोडवतात, नकाशे-आकृत्या काढतात, कवितेच्या ओळी लिहितात. ‘आजचा सुविचार’, दिनांक, पटसंख्या माझ्यावरच लिहिली जाते. शिक्षक आणि विद्यार्थी यांना जोडणारा मी दुवा आहे. किती तरी पिढ्या माझ्यासमोर बसून शिकल्या आणि मोठ्या झाल्या.
खंत : पण माझी एक खंत आहे. काही खोडकर मुले माझ्यावर रेघोट्या ओढतात, कंपासने ओरखडे काढतात, नावे लिहून ठेवतात. काही दिवस मला कोणी नीट पुसतही नाही. आता अनेक वर्गांत डिजिटल फळे आले आहेत; एके दिवशी मलाही अडगळीत टाकले जाईल की काय, ही भीती मनात दाटते.
आनंद : तरीही माझा आनंद फार मोठा आहे. माझ्यासमोर बसून शिकलेली मुले आज डॉक्टर, शिक्षक, अभियंते, सैनिक झाली आहेत. कधी तरी त्यातले कोणी शाळेत भेटायला येतात आणि मला पाहून ‘हाच तो आपला फळा’ असे म्हणतात, तेव्हा माझे जीवन सार्थकी लागल्यासारखे वाटते. मुलांनो, मला जपा; मी तुमच्या ज्ञानाचा पहिला साथीदार आहे.”