Skip to content
doubtly

2. (अ) कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा : (8 गुण)तापलेल्या उन्हाच्या आडोशाला बसूनखेळते आहे एक मुलगी केव्हाची.मी पाहत राहते तिला माझ्या घराच्या झरोक्यांतून.ती मांडीवर घेते बाहुलीलाएका हातानं थोपटत तिला, चढवते आधण भाताचंभातुकलीच्या इवल्याशा गॅसवर.बा…

2. (अ) कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा : (8 गुण)

तापलेल्या उन्हाच्या आडोशाला बसून
खेळते आहे एक मुलगी केव्हाची.
मी पाहत राहते तिला माझ्या घराच्या झरोक्यांतून.
ती मांडीवर घेते बाहुलीला
एका हातानं थोपटत तिला, चढवते आधण भाताचं
भातुकलीच्या इवल्याशा गॅसवर.
बाजूला खेळतो आहे मुलगा हातात चेंडू घेऊन
खूप उंच उडवून चेंडू नेमका झेलतो तो हातात.
मुलगी पाहत राहते कौतुकानं त्याच्याकडे.
अचानक बाजूला ठेवून बाहुलीला ती जवळ जाते त्याच्या.
मुलगा दाखवतो तिला, आपलं कसब पुन्हा एकदा.
मुलगी चेंडू मागते त्याच्याकडे
तेव्हा तो हसून म्हणतो,
‘तू भाजी बनव छानपैकी पाल्याची.’ ती म्हणते,
‘मी दोन्ही करू शकते एकाच वेळी. तू करशील ?’
मुलगा देतो चेंडू तिच्या हातात.
उंच उडवलेला चेंडू आभाळाला शिवून
नेमका येऊन पडतो तिच्या ओंजळीत.
मुलगा पाहत राहतो आश्चर्यचकित.
तशी हसून म्हणते ती, ‘आता तू.’
मांडी घालून मुलगा बसतो गॅससमोर.
दोन्ही हातांनी थोपटत झोपवतो बाहुलीला प्रथम;
मग शोधतो पातेलं भाजीसाठी......
हळूहळू शिकेल तोही
आपलं कसब दाखवतानाच घर सांभाळणं
तापलेल्या उन्हाच्या आडोशाला बसून.
माझ्या घराच्या झरोक्यातून दिसतं आहे
एक आश्वासक चित्र उद्याच्या जगाचं
जिथं खेळले जातील सारेच खेळ एकत्र.
भातुकलीतून प्रवेशताना वास्तवात
हातात हात असेल दोघांचाही
ज्यावर सहज विसावेल बाहुली आणि चेंडू जोडीनं.

(1) कृती करा : (2)
मुलीचा आत्मविश्वास व्यक्त करणाऱ्या कवितेतील दोन ओळी शोधून लिहा.

(2) खालील शब्दसमूहांचा तुम्हांला समजलेला अर्थ लिहा : (2)
(i) घराचा झरोका
(ii) भातुकलीचा खेळ.

(3) खालील काव्यपंक्तींचा सरळ अर्थ तुमच्या शब्दांत लिहा : (2)
ती मांडीवर घेते बाहुलीला
एका हातानं थोपटत तिला, चढवते आधण भाताचं.

(4) काव्यसौंदर्य : (2)
‘माझ्या घराच्या झरोक्यातून दिसतं आहे
एक आश्वासक चित्र उद्याच्या जगाचं’,
या ओळींतील विचारसौंदर्य स्पष्ट करा.

1 answer

Best answer

(1) (i) ‘मी दोन्ही करू शकते एकाच वेळी. तू करशील ?’
(ii) तशी हसून म्हणते ती, ‘आता तू.’

(2) (i) घराचा झरोका – घराची लहान खिडकी; जिथून कवयित्री बाहेरचे जग न्याहाळते (आणि भविष्याकडे पाहण्याची नजर).
(ii) भातुकलीचा खेळ – लहान मुलांचा खोटा-खोटा संसार मांडण्याचा, लहान भांड्यांनी स्वयंपाकाचा खेळ.

(3) खेळणारी मुलगी आपल्या बाहुलीला मांडीवर घेते. एका हाताने तिला थोपटून झोपवत असतानाच दुसऱ्या हाताने ती भातुकलीच्या लहानशा गॅसवर भातासाठी आधण (उकळीचे पाणी) ठेवते. म्हणजेच ती एकाच वेळी बाळाची काळजी आणि स्वयंपाक अशी दोन कामे सहज करते.

(4) कवयित्री आपल्या घराच्या झरोक्यातून मुलगा व मुलगी यांचा खेळ पाहते. मुलगी चेंडू झेलण्याचे कसब दाखवते आणि मुलगा बाहुलीला झोपवून स्वयंपाक शिकू लागतो. ‘हे काम मुलींचे, ते काम मुलांचे’ हा भेद इथे मिटतो. यातून कवयित्रीला उद्याच्या जगाचे आश्वासक, आशादायी चित्र दिसते — जिथे स्त्री-पुरुष समानतेने, हातात हात घालून सर्व कामे एकत्र करतील. स्त्री-पुरुष समतेचा हा सकारात्मक विचार या ओळींचे सौंदर्य आहे.

Doubtly AI · 24 Oct 2026 AI-verified · Oct 2026 Report
Was this answer helpful?

Your answer

Log in or create a free account to answer this question.