‘उत्तमलक्षण’
(i) कवी – संत रामदास
(ii) विषय – उत्तम माणसाची लक्षणे; आदर्श व्यक्तिमत्त्व घडवण्यासाठी कोणते आचरण करावे व कोणते टाळावे याचा उपदेश.
(iii) कविता आवडण्याची कारणे – ही कविता ओवी छंदातील, साध्या सोप्या शब्दांतील असून प्रत्येक ओळ एक सहज आचरणात आणता येईल असा नियम सांगते (उदा. सत्य बोलावे, आळस करू नये, कोणाचा उपकार विसरू नये). चांगल्या सवयी व सद्गुण अंगी बाणवण्याचा हा उपदेश आजच्या काळातही उपयुक्त आहे, म्हणून मला ही कविता आवडते.
किंवा ‘आकाशी झेप घे रे’
(i) कवी – जगदीश खेबूडकर
(ii) विषय – सुखसोयींच्या पिंजऱ्यातील परावलंबी जीवन सोडून कष्ट करून स्वावलंबी, स्वतंत्र जीवन जगण्याचा संदेश.
(iii) कविता आवडण्याची कारणे – पाखराचे प्रतीक वापरून कवीने माणसाला आळस व परावलंबन सोडून स्वकष्टाने प्रगती करण्याचा प्रेरणादायी संदेश दिला आहे. गेयता, साधे शब्द आणि आशावादी सूर यांमुळे कविता मनाला भिडते.