काव्यसौंदर्य. (अ) खालील ओळींचे रसग्रहण करा. ‘दोन दिवस वाट पाहण्यात गेले; दोन दु:खात गेले हिशोब करतो आहे किती राहिलेत डोईवर उन्हाळे’

आशयसौंदर्य : ‘दोन दिवस’ या कवितेत कवी नारायण सुर्वे यांनी कष्टकरी माणसाच्या जीवनाचे वास्तव चित्र रेखाटले आहे. आयुष्याचे थोडे दिवस चांगल्या दिवसांची वाट पाहण्यात गेले आणि उरलेले दु:ख सोसण्यात गेले. आता आयुष्यात आणखी किती कष्टाचे, दु:खाचे दिवस (उन्हाळे) सोसायचे राहिले आहेत, याचा हिशोब कवी करत आहे. माणसाचे आयुष्य मर्यादित असूनही ते सुखाविना संपत चालल्याची खंत या ओळींतून व्यक्त होते.

काव्यसौंदर्य : ‘दोन दिवस’ हा शब्दप्रयोग अल्प आयुष्याचे प्रतीक आहे. ‘डोईवर उन्हाळे’ ही प्रतिमा अत्यंत अर्थपूर्ण आहे; उन्हाळे म्हणजे कष्ट, हालअपेष्टा आणि आयुष्याची वर्षे असा दुहेरी अर्थ त्यातून सूचित होतो. साध्या बोलीसदृश शब्दांत कवीने जीवनाचे गंभीर सत्य मांडले आहे.

भाषिक वैशिष्ट्ये : ही कविता मुक्तछंदात असून भाषा सहज, संवादात्मक आणि गद्याच्या अंगाने जाणारी आहे. ‘गेले’ या शब्दाच्या पुनरावृत्तीमुळे ओळींना लय आली आहे. या ओळींतून करुण रस व्यक्त होतो.