Skip to content
doubtly

काव्यसौंदर्य.(अ) खालील ओळींचे रसग्रहण करा.‘अशा असंख्य ज्योतींचीतुझ्यामागून राखण;दीनदुबळांचे असेंतुला एकच औक्षण.’

(३) काव्यसौंदर्य.

(अ) खालील ओळींचे रसग्रहण करा.

‘अशा असंख्य ज्योतींची
तुझ्यामागून राखण;
दीनदुबळांचे असें
तुला एकच औक्षण.’

1 answer

Best answer

आशयसौंदर्य : ‘औक्षण’ ही कविता कवयित्री इंदिरा संत यांची आहे. सीमेवर लढायला निघालेल्या जवानाला सारे देशवासीय औक्षण करत आहेत, ही कल्पना कवितेत आहे. आपल्याकडे धन नाही, बळ नाही, कष्टाचे सामर्थ्यही नाही; पण जवानाच्या विजयाची दौड पाहताना डोळ्यांत येणाऱ्या आसवांच्या ज्योती पाजळून आम्ही तुझे औक्षण करतो, अशा असंख्य ज्योती तुझ्यामागे तुझे रक्षण करतील, असा भाव या ओळींत व्यक्त झाला आहे.

काव्यसौंदर्य : औक्षण करताना निरांजनातील ज्योत वापरतात; पण येथे कवयित्रीने ‘आसवांच्या ज्योती’ ही सुंदर कल्पना मांडली आहे. सामान्य माणसाकडे देण्यासारखे काही नसले तरी त्याच्या भावना, शुभेच्छा आणि प्रार्थना याच सैनिकाचे खरे कवच ठरतात. दीनदुबळ्यांचे हे एकच औक्षण असल्याने त्यात कृतज्ञता आणि अभिमान दोन्ही एकवटले आहेत.

भाषिक वैशिष्ट्ये : कविता साध्या, ओघवत्या आणि भावपूर्ण भाषेत आहे. ‘ज्योतींची–राखण’, ‘असें–औक्षण’ अशी नादमय रचना आहे. ‘आसवांची ज्योत’ ही प्रतिमा मनाला भिडते. कवितेत वीररस आणि करुणरस यांचा सुंदर मेळ साधला आहे. देशभक्ती आणि सैनिकांविषयीचा आदर जागवणाऱ्या या ओळी मनाला स्पर्श करतात.

Doubtly AI · 25 Oct 2026 AI-verified · Oct 2026 Report
Was this answer helpful?

Your answer

Log in or create a free account to answer this question.