स्वमत.(अ) ‘निरंजनच खरा नागरिक’ हे तुमच्या शब्दांत स्पष्ट करा.

नागरिकशास्त्र हा विषय केवळ पाठ करायचा नसतो, तर त्यातील मूल्ये आचरणात आणायची असतात, हे निरंजनने दाखवून दिले. परीक्षेला जाताना रस्त्यातील दगड इतरांना लागू नये म्हणून त्याने बाजूला केला. पुलावरील रूळ उखडलेले पाहताच प्रवाशांनी भरलेल्या गाडीचा भयंकर अपघात होईल, हे त्याने ओळखले. पेपर बुडेल, नापास होईल, गुरुजींच्या सवलती बंद होतील, हे माहीत असूनही त्याने स्वतःचा विचार न करता स्टेशनकडे धाव घेतली आणि स्टेशनमास्तरांना आर्जव करून गाडी थांबवली. त्याच्या प्रसंगावधानामुळे शेकडो प्रवाशांचे प्राण वाचले. म्हणून गुरुजी म्हणाले तसे, तो नागरिकशास्त्राच्या खऱ्याखुऱ्या परीक्षेत पास झाला; निरंजनच खरा नागरिक आहे.