1. (अ) उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा : (7 गुण)(‘गोष्ट अरुणिमाची’ या पाठाच्या आशयावर आधारित उतारा)अरुणिमा सिन्हा ही उत्तर प्रदेशातील एक राष्ट्रीय स्तरावरची व्हॉलीबॉल खेळाडू. सन 2011 मध्ये ती रेल्वेने दिल्लीला जात असताना काही चोरट्यांनी तिच्या…
1. (अ) उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा : (7 गुण)
(‘गोष्ट अरुणिमाची’ या पाठाच्या आशयावर आधारित उतारा)
अरुणिमा सिन्हा ही उत्तर प्रदेशातील एक राष्ट्रीय स्तरावरची व्हॉलीबॉल खेळाडू. सन 2011 मध्ये ती रेल्वेने दिल्लीला जात असताना काही चोरट्यांनी तिच्या गळ्यातील साखळी हिसकावण्याचा प्रयत्न केला. अरुणिमाने त्यांना धैर्याने विरोध केला; पण चिडलेल्या चोरट्यांनी तिला धावत्या गाडीतून बाहेर ढकलून दिले. शेजारच्या रुळावरून येणाऱ्या दुसऱ्या गाडीखाली तिचा पाय सापडला. रात्रभर ती असह्य वेदना सहन करत रुळांजवळ पडून होती. रुग्णालयात तिचा डावा पाय गुडघ्याखाली कापावा लागला.
अशा प्रसंगी कोणीही खचून गेले असते; पण अरुणिमाने रुग्णालयाच्या खाटेवर असतानाच एक निर्णय घेतला — जगातील सर्वोच्च शिखर, एव्हरेस्ट सर करायचे! लोकांच्या कीव करणाऱ्या नजरा तिला नको होत्या; तिला स्वतःला सिद्ध करायचे होते. कृत्रिम पाय बसवल्यानंतर ती एव्हरेस्टवीर बचेंद्री पाल यांच्याकडे मार्गदर्शनासाठी गेली. त्यांनी तिच्यातली जिद्द ओळखली. कृत्रिम पायाने चढाईचा सराव करताना पायातून रक्त येई, वेदना होत; तरीही तिने सराव थांबवला नाही. अखेर 21 मे 2013 रोजी अरुणिमाने एव्हरेस्टच्या शिखरावर तिरंगा फडकवला. एव्हरेस्ट सर करणारी ती जगातील पहिली दिव्यांग महिला ठरली. शरीराला अपंगत्व आले तरी मनाने अपंग व्हायचे नाही, ही तिची जिद्द आजही अनेकांना प्रेरणा देते.
(1) ओघतक्ता पूर्ण करा : (2)
[ओघतक्ता : चोरट्यांनी साखळी हिसकावण्याचा प्रयत्न केला → (i) .................. → चोरट्यांनी धावत्या गाडीतून बाहेर ढकलले → (ii) .................. → कृत्रिम पाय बसवला → (iii) .................. → (iv) ..................]
(2) चौकटी पूर्ण करा : (2)
(i) अरुणिमा खेळत असलेला खेळ – [ ]
(ii) अरुणिमाला मार्गदर्शन करणाऱ्या एव्हरेस्टवीर – [ ]
(iii) अरुणिमाने एव्हरेस्ट सर केल्याचा दिनांक – [ ]
(iv) अपघातानंतर कापावा लागलेला पाय – [ ]
(3) स्वमत : (3)
‘संकटांवर मात करण्यासाठी शरीरापेक्षा मनाचे बळ अधिक महत्त्वाचे असते,’ हे विधान अरुणिमाच्या उदाहरणावरून तुमच्या शब्दांत स्पष्ट करा.