Answer:
मी माझ्या देशाचा नागरिक
‘भारत माझा देश आहे’ ही प्रतिज्ञा आपण रोज शाळेत म्हणतो. पण केवळ भारतात जन्मलो म्हणून मी चांगला नागरिक ठरत नाही. देशाबद्दल प्रेम, नियमांचे पालन आणि इतरांचा आदर यांतून जबाबदार नागरिक घडतो.
आपल्या संविधानाने आपल्याला समानतेचा, स्वातंत्र्याचा, शिक्षणाचा असे अनेक हक्क दिले आहेत. पण हक्कांसोबत कर्तव्येही दिली आहेत – राष्ट्रध्वज व राष्ट्रगीत यांचा आदर करणे, सार्वजनिक मालमत्तेचे रक्षण करणे, पर्यावरण जपणे. हक्क मागताना कर्तव्यांचा विसर पडला, तर लोकशाही दुबळी होते.
जबाबदार नागरिकाला देशाच्या सद्यस्थितीचे भान असले पाहिजे. प्रदूषण, बेरोजगारी, भ्रष्टाचार, पाणीटंचाई यांसारख्या समस्या आपल्यासमोर आहेत. वृत्तपत्रे वाचून, माहिती घेऊन या प्रश्नांवर विचार करणे, आणि मोठेपणी मतदानाचा हक्क विचारपूर्वक बजावणे, हे आपले काम आहे.
खरी देशसेवा आपल्या रोजच्या वागण्यातून दिसते. मी रस्त्यावर कचरा टाकणार नाही, वाहतुकीचे नियम पाळीन, पाणी व वीज वाचवीन, जात-धर्म यांवरून भेदभाव करणार नाही, आणि प्रामाणिकपणे अभ्यास करीन. देशप्रेम म्हणजे फक्त स्वातंत्र्यदिनी झेंडा फडकवणे नव्हे, तर ‘आपण सगळे भारतीय आहोत’ ही राष्ट्रीयत्वाची भावना रोज जपणे होय.
प्रत्येक नागरिकाने आपले कर्तव्य थोडे थोडे जरी पार पाडले, तरी देश नक्कीच प्रगतिपथावर जाईल. म्हणूनच मी अभिमानाने म्हणतो – मी माझ्या देशाचा जबाबदार नागरिक आहे.
