2. (अ) कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा : (8 गुण)(1) (अ) चौकटी पूर्ण करा : (2)(i) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी नाकारलेली गोष्ट – [ ](ii) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे स्वागत करणारे – [ ]तू निघालास तेव्हा काळोखाचं राज्य होतं.सूर्यफुलांनी पाठ फिरविली होती.…

Answer: (1) (i) मळवाटेने जाणे (ii) खाचखळगे; (2) परिस्थितीवर स्वार होऊन नवा इतिहास घडवला, बहिष्कृत भारत जागा केला, गुलामांच्या पायांतल्या बेड्या तोडल्या, अगाध ज्ञानाच्या बळावर रणशिंग फुंकले; (3), (4) खाली.

(1) (i) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी नाकारलेली गोष्ट – मळवाटेने (रूढ, सोप्या वाटेने) जाणे.
(ii) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे स्वागत करणारे – खाचखळगे.

(2) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी केलेले कार्य :
(i) परिस्थितीवर स्वार होऊन नवा इतिहास घडवला.
(ii) मूक समाजाचे नायक होऊन बहिष्कृत भारत जागा करून उभा केला.
(iii) अगाध ज्ञानाच्या बळावर अन्यायाविरुद्ध रणशिंग फुंकले.
(iv) गुलामांच्या पायांतल्या बेड्या तोडल्या व त्यांना चवदार तळ्याच्या काठावर उभे केले.

(3) सरळ अर्थ : हे बाबासाहेब, तुम्ही प्रतिकूल परिस्थितीपुढे हार मानली नाहीत; उलट त्या परिस्थितीवरच तुम्ही स्वार झालात, म्हणजे तिच्यावर मात करून तिला आपल्या ताब्यात घेतले आणि आपल्या कार्याने समाजात एक नवा इतिहास घडवून आणलात.

(4) विचारसौंदर्य : बाबासाहेबांच्या चवदार तळ्याच्या सत्याग्रहाला पन्नास वर्षे लोटल्यानंतरची स्थिती कवी या ओळींत मांडतो. पूर्वी ज्या सूर्यफुलांनी पाठ फिरवली होती, तीच आज बाबासाहेबांचा ध्यास घेत आहेत; म्हणजे पूर्वी दूर राहणारे लोकही आज त्यांच्या विचारांकडे वळले आहेत. ‘बिगूल प्रतीक्षा करतोय’ यातून असे सुचवले आहे की संघर्षाचे रणवाद्य पुन्हा वाजवणाऱ्या नेत्याची आज वाट पाहिली जात आहे. एके काळी आंदोलनाने पेटलेले चवदार तळ्याचे पाणी आता ‘थंड’ झाले आहे, ही प्रतिमा समाजातील चळवळीचा जोश ओसरल्याची खंत व्यक्त करते. कृतज्ञता, आठवण आणि सद्य:स्थितीविषयीची खंत यांचा मेळ घालणारा हा विचार अंतर्मुख करणारा आहे; हेच या ओळींचे विचारसौंदर्य होय.