प्रश्न 2 (ब)(iii) 2H_2S + SO_2 3S + 2H_2O(आकृती: अभिक्रियेच्या वरच्या बाजूला ‘A’ हा बाण SO2 पासून 3S कडे जातो, तर खालच्या बाजूला ‘B’ हा बाण 2H2S पासून 2H2O कडे जातो.)(अ) वरील रासायनिक अभिक्रिया ओळखा.(ब) A आणि B अभिक्रियांची नावे लिहा.

उत्तर: (अ) ही रेडॉक्स (ऑक्सिडीकरण–क्षपण) अभिक्रिया आहे; (ब) A – क्षपण, B – ऑक्सिडीकरण.

(अ) या अभिक्रियेत हायड्रोजन सल्फाइड व सल्फर डायऑक्साइड यांच्या अभिक्रियेने सल्फर व पाणी तयार होतात. एकाच वेळी एका अभिक्रियाकारकाचे ऑक्सिडीकरण व दुसऱ्याचे क्षपण होते, म्हणून ही रेडॉक्स अभिक्रिया आहे.

(ब) A: SO₂ पासून S तयार होताना SO₂ मधील ऑक्सिजन निघून जातो (सल्फरचा ऑक्सिडीकरण अवस्थांक +4 पासून 0), म्हणून A हे क्षपण आहे.
B: H₂S मधील हायड्रोजन निघून जाऊन ऑक्सिजनशी संयोग पावतो व पाणी (H₂O) बनते (सल्फरचा ऑक्सिडीकरण अवस्थांक –2 पासून 0), म्हणून B हे H₂S चे ऑक्सिडीकरण आहे.