Chapter: Gravitation· Science & Technology Part 1
उत्तर:
(a) मुक्तिवेग: एखादी वस्तू पृथ्वीच्या (ग्रहाच्या) पृष्ठभागावरून ज्या कमीत कमी वेगाने वर फेकली असता ती पृथ्वीच्या गुरुत्वाकर्षणाच्या कक्षेतून बाहेर निघून जाते व परत येत नाही, त्या वेगाला मुक्तिवेग म्हणतात. \(v_{esc} = \sqrt{\dfrac{2GM}{R}}\); पृथ्वीसाठी तो सुमारे 11.2 km/s आहे.
(b) मुक्तपतन: एखादी वस्तू केवळ गुरुत्वीय बलाच्या प्रभावाखाली (हवेचा रोध इत्यादी इतर कोणतेही बल नसताना) गतिमान असेल तर तिच्या गतीला मुक्तपतन म्हणतात. पृथ्वीजवळ अशा वस्तूचे त्वरण g इतके स्थिर व खालच्या दिशेने असते.