Skip to content
doubtly

1. (आ) उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा : (7 गुण)(1) चौकटी पूर्ण करा : (2)आगळची वैशिष्ट्ये → [ ] , [ ] , [ ] , [ ]आमची ढाळज म्हणजे गावाचं वर्तमानपत्र होतं आणि आजी त्याची संपादक होती. तर सगळ्या बातम्या तिथं यायच्या. त्यांची शहानिशा व्हायची न् मग…

1. (आ) उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा : (7 गुण)

(1) चौकटी पूर्ण करा : (2)

आगळची वैशिष्ट्ये → [ ] , [ ] , [ ] , [ ]

आमची ढाळज म्हणजे गावाचं वर्तमानपत्र होतं आणि आजी त्याची संपादक होती. तर सगळ्या बातम्या तिथं यायच्या. त्यांची शहानिशा व्हायची न् मग त्या गावभर जायच्या. कडुसं पडायच्या आधी ही मैफिल मोडायची. माणसांची वेळ झाली, की म्हातारीची ढाळज सुटायची. माणसं ढाळजंत बसायची. रात्री आठच्या दरम्यान ढाळजंचा दरवाजा लागला आणि एकदा आतनं आगळ टाकली, की वाडा शांत व्हायचा. ही आगळ दरवाजाला लावणं किंवा ती काढणं म्हणजे आमच्यासाठी दिव्य असायचं. मुळात ही सहा फुटांची लांब आणि पाऊण फूट रुंद अशी सागवानी आगळ एका भिंतीतल्या देवळीत आरपार जायची. ती आरपार घालून दरवाजा उघडणं किंवा तिच्या तोंडाला असणाऱ्या पितळी वाघाच्या जबड्यातील कडीला हात घालून ती बाहेर ओढणं व समोरच्या भिंतीतल्या देवळीत ढकलणं फार अवघड गणित होतं. ही आगळ म्हणजे दरवाजाचं, पर्यायाने वाड्याचं, भरभक्कम संरक्षक कवच होतं. दुपारीही एकदा आगळ टाकली की उन्हाचं, सुट्टीचं आम्हाला बाहेर पडायला संधी नसायची, तसाच रात्री त्या आगळीचा आधारही तितकाच वाटायचा. भर उन्हात मग आजीला जास्त त्रास होऊ न देता तिथंच ढाळजंत, पडवीत, सोप्यात कुठंही आम्ही बैठे खेळ खेळायचो.

(2) एका शब्दात उत्तरे लिहा : (2)

(i) वर्तमानपत्राची संपादक............
(ii) वाड्याचं भरभक्कम संरक्षक कवच............

(3) स्वमत : (3)
‘आमची ढाळज म्हणजे गावाचं वर्तमानपत्र होतं,’ या विधानाचा तुम्हांला समजलेला अर्थ लिहा व त्याविषयी तुमचे मत लिहा.

1 answer

Best answer

(1) (i) सहा फुटांची लांब व पाऊण फूट रुंद अशी सागवानी आगळ (ii) एका भिंतीतल्या देवळीत आरपार जाणारी आगळ (iii) दरवाजाचं व वाड्याचं भरभक्कम संरक्षक कवच (iv) दुपारी उन्हात व रात्री आधार देणारी आगळ.

(2) (i) आजी (ii) आगळ

(3) स्वमत : ढाळज म्हणजे वाड्याचा दरवाजा व पडवी, जिथं गावकरी रोज एकत्र जमत असत. तिथं गावातील सगळ्या बातम्या येत, त्यांची चौकशी होत आणि मग त्या गावभर पसरत; म्हणूनच ती गावाचं ‘वर्तमानपत्र’ होती आणि बातम्या गोळा करणारी, त्या तपासणारी आजी तिची ‘संपादक’ होती. आजच्या काळात वृत्तपत्रं, दूरचित्रवाणी व भ्रमणध्वनीमुळे बातम्या घरबसल्या मिळतात; पण पूर्वी गावाची ढाळज हेच माहितीचं माध्यम होतं. तिथं बातम्यांबरोबर माणसांच्या सुखदुःखाची, अडीअडचणींची देवाणघेवाण व्हायची, वादविवाद व्हायचे, सल्ले मिळायचे. त्यामुळे ढाळज केवळ बातम्यांचं साधन नव्हती, तर गावाच्या एकोप्याचं व सामाजिक जिव्हाळ्याचं केंद्र होतं. आज अशा जिव्हाळ्याच्या जागा कमी झाल्या आहेत, ही खंत वाटते; पण ढाळजीची ही आठवण मात्र कायम मनात राहते.

Doubtly AI · 25 Oct 2026 AI-verified · Oct 2026 Report
Was this answer helpful?

Your answer

Log in or create a free account to answer this question.