Skip to content
doubtly

2. (आ) खालील मुद्द्यांना अनुसरून कोणत्याही एका कवितेसंबंधी खालील कृती सोडवा : (8 गुण)कृती‘अंकिला मी दास तुझा’किंवा‘स्वप्न करू साकार’(1) प्रस्तुत कवितेचे कवी/कवयित्री – (1)(2) प्रस्तुत कवितेचा विषय – (1)(3) प्रस्तुत कविता आवडण्याचे वा न आवडण्याचे कारण…

2. (आ) खालील मुद्द्यांना अनुसरून कोणत्याही एका कवितेसंबंधी खालील कृती सोडवा : (8 गुण)

कृती‘अंकिला मी दास तुझा’किंवा‘स्वप्न करू साकार’
(1) प्रस्तुत कवितेचे कवी/कवयित्री – (1)
(2) प्रस्तुत कवितेचा विषय – (1)
(3) प्रस्तुत कविता आवडण्याचे वा न आवडण्याचे कारण – (2)
(4) दिलेल्या ओळींचा सरळ अर्थ – (2)‘वणवा लागलासे वनीं।
पाडस चिंतीत हरणी॥’
‘या देशाच्या मातीवरती
अमुचा रे अधिकार
नव्या पिढीचे, नव्या युगाचे
स्वप्न करू साकार’
(5) प्रस्तुत कवितेतील शब्दांचा अर्थ – (2)(i) माता –
(ii) कनवाळू –
(iii) काज –
(iv) धेनू –
(i) विभव –
(ii) शक्ती –
(iii) विश्व –
(iv) हस्त –

1 answer

Best answer

Answer: (‘अंकिला मी दास तुझा’ या कवितेसंबंधी नमुना उत्तर)

(1) कवी : संत नामदेव.

(2) विषय : विठ्ठल व भक्त यांच्यातील आई-लेकरासारखे प्रेमाचे नाते; ‘मी तुझा अंकित दास आहे, माझी काळजी घे’ अशी देवाला केलेली आर्त विनवणी.

(3) कविता आवडण्याचे कारण : या अभंगात संत नामदेवांनी देवाला आई मानले आहे. वणव्यात अडकलेल्या पाडसासाठी काळजी करणारी हरिणी, कामात गुंतलेली पण मनाने बाळापाशी असलेली आई, वनात चरताना वासराची आठवण ठेवणारी गाय, असे घरगुती आणि सहज समजणारे दृष्टांत त्यांनी दिले आहेत. त्यामुळे भक्ताची व्याकूळता थेट मनाला भिडते. सोपी भाषा आणि गेयता यांमुळे ही कविता मला आवडते.

(4) सरळ अर्थ : रानात वणवा पेटला की हरिणी आपल्या लहान पाडसाच्या (पिल्लाच्या) काळजीने व्याकूळ होते. त्याचप्रमाणे हे देवा, संकटात सापडलेल्या मज भक्ताची तू काळजी घे, असे संत नामदेव विठ्ठलाला विनवतात.

(5) शब्दार्थ : (i) माता – आई (ii) कनवाळू – दयाळू, कृपाळू (iii) काज – काम (iv) धेनू – गाय

(‘स्वप्न करू साकार’ ही कविता निवडल्यास : कवी – पाठ्यपुस्तकातील कवितेच्या शीर्षकाखाली दिलेले कवीचे नाव लिहावे (ते आम्हाला खात्रीशीर पडताळता आले नाही, म्हणून येथे दिलेले नाही). विषय – देशाच्या मातीवर हक्क सांगणारी नवी पिढी एकजुटीने व कष्टाने नव्या युगाचे स्वप्न प्रत्यक्षात उतरवेल, असा देशप्रेमाचा व नवनिर्मितीचा संकल्प. शब्दार्थ : विभव – वैभव; शक्ती – बळ, सामर्थ्य; विश्व – जग; हस्त – हात. दिलेल्या ओळींचा अर्थ : या देशाच्या मातीवर आमचा, म्हणजे येथील तरुण पिढीचा, हक्क आहे; म्हणून नव्या पिढीचे आणि नव्या युगाचे स्वप्न आम्ही कष्टाने प्रत्यक्षात उतरवू.)

Doubtly AI · 27 Oct 2026 AI-generated · not yet verified Report
Was this answer helpful?

Your answer

Log in or create a free account to answer this question.