Skip to content
doubtly

2. (अ) कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा : (8 गुण)अग्निमाजि पडे बाळू ।माता धांवें कनवाळू ॥१॥तैसा धांवें माझिया काजा ।अंकिला मी दास तुझा ॥२॥सवेंचि झेंपावें पक्षिणी ।पिलीं पडतांचि धरणीं ॥३॥भुकेलें वत्सरावें ।धेनु हुंबरत धांवे ॥४॥वणवा लागलासे वनीं ।पा…

2. (अ) कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा : (8 गुण)

अग्निमाजि पडे बाळू ।
माता धांवें कनवाळू ॥१॥
तैसा धांवें माझिया काजा ।
अंकिला मी दास तुझा ॥२॥
सवेंचि झेंपावें पक्षिणी ।
पिलीं पडतांचि धरणीं ॥३॥
भुकेलें वत्सरावें ।
धेनु हुंबरत धांवे ॥४॥
वणवा लागलासे वनीं ।
पाडस चिंतीत हरणी ॥५॥
नामा म्हणे मेघा जैसा ।
विनवितो चातक तैसा ॥६॥

(1) कोण ते लिहा : (2)

(i) परमेश्वराचे दास –

(ii) मेघाला विनवणी करणारा –

(2) आकृती पूर्ण करा : (2)

कवितेतील माता आणि हरिणीचे वर्णन करणारे शब्द : माता → [ ] ; हरिणी → [ ]

(3) पुढील शब्दांचे अर्थ लिहा : (2)

(i) धेनू – (ii) काज – (iii) अंकिला – (iv) सवें –

(4) काव्यसौंदर्य : (2)

संत नामदेवांनी परमेश्वराकडे केलेली विनंती सोदाहरण स्पष्ट करा.

1 answer

Best answer

Answer: (1) (i) संत नामदेव (ii) चातक. (2) माता – कनवाळू; हरिणी – चिंतीत. (3) धेनू – गाय; काज – काम; अंकिला – अंकित (आधीन) झालेला; सवें – लगेच.

(1) (i) परमेश्वराचे दास – संत नामदेव (‘अंकिला मी दास तुझा’)
(ii) मेघाला विनवणी करणारा – चातक पक्षी

(2) माता – कनवाळू (दयाळू); हरिणी – चिंतीत (काळजीत पडलेली)

(3) (i) धेनू – गाय (ii) काज – काम (iii) अंकिला – अंकित झालेला, आधीन असलेला (iv) सवें – लगेच, त्वरित

(4) काव्यसौंदर्य :

संत नामदेव परमेश्वराला विनवतात, ‘मी तुझा अंकित दास आहे; म्हणून माझ्या संकटात तू धावून ये.’ ही विनंती त्यांनी आईच्या मायेच्या दृष्टान्तांतून मांडली आहे. आगीत पडलेल्या बाळाकडे दयाळू आई धावते, पिलू जमिनीवर पडताच पक्षीण लगेच झेप घेते, भुकेल्या वासराचा आवाज ऐकून गाय हंबरत धावते आणि वणव्यात सापडलेल्या पाडसासाठी हरिणी चिंतीत होते — तसाच तू माझ्यासाठी धाव, असे ते म्हणतात. शेवटी चातक जसा पावसासाठी मेघाची आतुरतेने विनवणी करतो, तशीच आर्तता नामदेवांच्या विनंतीत आहे. सोपे, घरगुती दृष्टान्त आणि भक्ताची कळकळ यांमुळे ही विनंती मनाला भिडते.

Doubtly AI · 27 Oct 2026 AI-generated · not yet verified Report
Was this answer helpful?

Your answer

Log in or create a free account to answer this question.