Skip to content
doubtly

कृती ५. (अ) सूचनेनुसार कृती करा : (१० गुण) (व्याकरण घटक व वाक्प्रचार)(४) (य) योग्य पर्याय निवडा : (१)तदितर खग भेणे वेगळाले पळाले ।उपवन - जल - केली जे कराया मिळाले ॥स्वजन, गवसला जो, त्याजपाशी नसे तो ।कठिण समय येता कोण कामास येतो?वरील काव्यपंक्तीतील अल…

कृती ५. (अ) सूचनेनुसार कृती करा : (१० गुण) (व्याकरण घटक व वाक्प्रचार)

(४) (य) योग्य पर्याय निवडा : (१)

तदितर खग भेणे वेगळाले पळाले ।
उपवन - जल - केली जे कराया मिळाले ॥
स्वजन, गवसला जो, त्याजपाशी नसे तो ।
कठिण समय येता कोण कामास येतो?

वरील काव्यपंक्तीतील अलंकार ओळखून लिहा :
(१) अतिशयोक्ती
(२) अनन्वय
(३) अपन्हुती
(४) अर्थान्तरन्यास

(र) ‘आहे ताजमहाल एक जगती तो तोच त्याच्यापरी’ या वाक्यातील उपमान ओळखा. (१)

1 answer

Best answer

Answer: (य) (४) अर्थान्तरन्यास (र) उपमान – ताजमहाल

(य) पहिल्या तीन ओळींत विशिष्ट प्रसंग आहे — संकटात सापडलेल्या पक्ष्याला सोडून त्याच्याबरोबर जलक्रीडा करणारे इतर पक्षी भीतीने पळून गेले. शेवटच्या ओळीत ‘कठिण समय येता कोण कामास येतो?’ हे सर्वसाधारण सत्य सांगून त्या विशिष्ट प्रसंगाचे समर्थन केले आहे. विशेष उदाहरणाचे सामान्य सिद्धान्ताने समर्थन — अर्थान्तरन्यास अलंकार.

(र) या ओळीत ताजमहालाची तुलना दुसऱ्या कशाशीही न करता ‘तो तोच त्याच्यापरी’ अशी स्वतःशीच केली आहे. म्हणजे उपमेय आणि उपमान दोन्ही ‘ताजमहाल’च आहेत (अनन्वय अलंकार). म्हणून उपमान — ताजमहाल.

Doubtly AI · 27 Oct 2026 AI-verified · Oct 2026 Report
Was this answer helpful?

Your answer

Log in or create a free account to answer this question.