Answer: कोणत्याही एका विषयावर २००–२५० शब्दांचा निबंध. येथे विषय (५) ‘स्त्री-पुरुष समानता : काळाची गरज’ यावरील नमुना निबंध दिला आहे.
स्त्री-पुरुष समानता : काळाची गरज
‘मुलगी शिकली, प्रगती झाली’ हे घोषवाक्य आपण नेहमी वाचतो. पण केवळ मुलगी शिकणे पुरेसे नाही; घरात, कामाच्या ठिकाणी आणि समाजात तिला पुरुषाइतकाच मान, संधी आणि निर्णयाचा अधिकार मिळणे म्हणजे खरी समानता. आजच्या काळात ही समानता ही चैनीची गोष्ट नसून गरज बनली आहे.
आपल्या इतिहासात सावित्रीबाई फुले यांनी अपमान सहन करून मुलींसाठी शाळा सुरू केली. आज त्याचे फळ दिसते — स्त्रिया डॉक्टर, शास्त्रज्ञ, वैमानिक, खेळाडू, उद्योजक म्हणून चमकत आहेत. भारतीय राज्यघटनेनेही स्त्री-पुरुषांना समान हक्क दिले आहेत. तरीही अनेक ठिकाणी मुलगा-मुलगी भेदभाव, हुंडा, घरगुती हिंसाचार, समान कामासाठी असमान वेतन असे प्रश्न कायम आहेत. घरकाम आणि मुलांचे संगोपन ही फक्त स्त्रीचीच जबाबदारी मानली जाते.
समाजाची निम्मी लोकसंख्या मागे राहिली तर देश पुढे जाऊ शकत नाही. स्त्रीला शिक्षण आणि आर्थिक स्वातंत्र्य मिळाले की संपूर्ण कुटुंब सुशिक्षित आणि सक्षम होते. समानतेचा अर्थ स्पर्धा नव्हे, तर सहकार्य आहे. घरातील कामे वाटून घेणे, मुलींनाही खेळ आणि करिअर निवडण्याचे स्वातंत्र्य देणे, निर्णयांमध्ये त्यांचे मत विचारणे — या छोट्या कृतींतूनच समानता सुरू होते.
हा बदल कायद्यांपेक्षा मानसिकतेत व्हायला हवा. शाळांमधून लहानपणापासूनच ‘मुलगा-मुलगी समान’ हा संस्कार झाला, तर उद्याचा समाज अधिक न्याय्य होईल. म्हणूनच स्त्री-पुरुष समानता ही काळाची गरज आहे; आणि त्याची सुरुवात आपल्या घरापासून, आपल्यापासूनच करायला हवी.