Skip to content
doubtly

2. (अ) कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा : (8 गुण)(1) चौकटी पूर्ण करा : (2)(i) कवीचे सर्वस्व असलेली गोष्ट – [ ](ii) कवीचा जवळचा मित्र – [ ]दोन दिवस वाट पाहण्यात गेले; दोन दु:खात गेले.हिशोब करतो आहे किती राहिलेत डोईवर उन्हाळेशेकडो वेळा चंद्र आला; ता…

2. (अ) कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा : (8 गुण)

(1) चौकटी पूर्ण करा : (2)

(i) कवीचे सर्वस्व असलेली गोष्ट – [ ]

(ii) कवीचा जवळचा मित्र – [ ]

दोन दिवस वाट पाहण्यात गेले; दोन दु:खात गेले.
हिशोब करतो आहे किती राहिलेत डोईवर उन्हाळे
शेकडो वेळा चंद्र आला; तारे फुलले, रात्र धुंद झाली;
भाकरीचा चंद्र शोधण्यातच जिंदगी बरबाद झाली.

हे हात माझे सर्वस्व; दारिद्र्याकडे गहाणच राहिले
कधी माना उंचावलेले, तर कधी कलम झालेले पाहिले
हरघडी अश्रू वाळविले नाहीत; पण असेही क्षण आले
तेव्हा अश्रूच मित्र होऊन साहाय्यास धावून आले.

दुनियेचा विचार हरघडी केला, अगा जगमय झालो.
दु:ख पेलावे कसे, पुन्हा जगावे कसे, याच शाळेत शिकलो
झोतभट्टीत शेकावे पोलाद तसे आयुष्य छान शेकले
दोन दिवस वाट पाहण्यात गेले; दोन दिवस दु:खात गेले.

(2) खालील आशयाच्या कवितेतील ओळी शोधून लिहा : (2)

(i) ‘रोजची भूक भागवण्यासाठी कराव्या लागणाऱ्या कष्टांमुळे आयुष्याचे दिवस वाया गेले.’

(ii) कवीचा प्रयत्नवाद आणि आशावाद.

(3) प्रस्तुत कवितेतील शब्दांचा अर्थ लिहा : (2)

(i) डोईवर – (ii) दारिद्र्य – (iii) हरघडी – (iv) पोलाद –

(4) काव्यसौंदर्य : (2)

कवितेत व्यक्त झालेल्या कष्टकऱ्यांच्या जीवनाविषयी तुमच्या भावना लिहा.

1 answer

Best answer

Answer: (1) (i) हात (ii) अश्रू. (2) (i) ‘भाकरीचा चंद्र शोधण्यातच जिंदगी बरबाद झाली.’ (ii) ‘दु:ख पेलावे कसे, पुन्हा जगावे कसे, याच शाळेत शिकलो’. (3) डोक्यावर; गरिबी; प्रत्येक वेळी; कणखर लोखंड.

(1) (i) कवीचे सर्वस्व असलेली गोष्ट – हात (ii) कवीचा जवळचा मित्र – अश्रू

(2) (i) ‘भाकरीचा चंद्र शोधण्यातच जिंदगी बरबाद झाली.’
(ii) ‘दु:ख पेलावे कसे, पुन्हा जगावे कसे, याच शाळेत शिकलो’ (तसेच : ‘झोतभट्टीत शेकावे पोलाद तसे आयुष्य छान शेकले’)

(3) (i) डोईवर – डोक्यावर (ii) दारिद्र्य – गरिबी (iii) हरघडी – प्रत्येक वेळी (iv) पोलाद – कणखर, टणक लोखंड (स्टील)

(4) काव्यसौंदर्य :

नारायण सुर्वे यांच्या या कवितेत कष्टकऱ्याचे आयुष्य ‘भाकरीचा चंद्र’ शोधण्यात खर्च होते. चांदण्या रात्रींचा आनंद घ्यायलाही त्याला वेळ मिळत नाही, कारण दोन वेळच्या भाकरीची चिंता सतत असते. त्याचे हात हेच त्याचे सर्वस्व, पण तेही दारिद्र्याकडे गहाण पडलेले. हे वाचून मन हेलावते. तरीही हा कष्टकरी हार मानत नाही; झोतभट्टीत तापून पोलाद कणखर होते तसे दु:खात तापून तो अधिक खंबीर होतो. त्याच्या या जिद्दीबद्दल मला आदर वाटतो आणि अशा कष्टकऱ्यांच्या श्रमांची किंमत समाजाने ओळखली पाहिजे, असे वाटते.

Doubtly AI · 27 Oct 2026 AI-generated · not yet verified Report
Was this answer helpful?

Your answer

Log in or create a free account to answer this question.