All questions
- Q.6 (2) To increase agricultural production and become self-sufficient with regard to food grains ................................ was initiated. Answer: B. Green revolution Answer: (B) Green revolution The Green Revolution aimed at increasing agricultural production and self-sufficien... 1
- Q.7 (1) Under special circumstances the Election Commission holds re-elections in a particular constituency for a second time. Answer: True. The Election Commission is responsible for resolving disputes regarding elections. If malpractices or irregularities take plac... 1
- Q.7 (2) Secrecy in the working of Government has increased due to the Right to Information. Answer: False. The Right to Information (2005) gives citizens the right to know about the functioning of the government. It ensures transpar... 1
- Q.7 (3) Coalition politics leads to instability. Answer: False. After the 1989 Lok Sabha elections no single party remained dominant, and both the BJP and the Congress formed coalition gove... 1
- Q.8 (A)(1) Explain the concept : Provisions for minorities Answer: The Indian Constitution has made several provisions to protect minorities. It prohibits discrimination on the basis of caste, religi... 1
- Q.8 (A)(2) Explain the concept : Workers movements Answer: The labour (workers’) movement emerged in India in the background of industrialisation. Textile mills and railway companies came up... 1
- Q.8 (B)(1) Complete the following chart :[Chart: ‘The Electoral Process’ branching into ‘Role of the Election Commission’ (1) ...... (2) ...... and ‘Role of the Voters’ (1) ...... (2) ......] Answer: Role of the Election Commission: (1) preparing and updating the voters’ list and issuing identity cards; (2) deciding the timetable... 1
- Q.8 (B)(2) Complete the following concept map :[Concept map: ‘Social challenges faced by Indian Democracy’ in the centre, with four empty circles.] Answer: (1) Unemployment (2) Unequal distribution of resources (3) Increasing gap between rich and poor (4) Caste-based issues. 1
- 4. (आ) (4) पारिभाषिक शब्द : खालील शब्दांना प्रचलित मराठी भाषेतील शब्द लिहा : (1)(i) Drama(ii) Book Stall (i) Drama – नाटक (ii) Book Stall – पुस्तक विक्री केंद्र (ग्रंथदालन) 1
- 5. (अ) (1) पत्रलेखन : (6 गुण) खालील निवेदन वाचा व त्याखालील कोणतीही एक कृती सोडवा :अक्षरधारा वाचनालयचिपळूणयांच्यातर्फेशालेय विद्यार्थ्यांसाठी भव्य वक्तृत्व स्पर्धास्पर्धा – दि. 27 फेब्रुवारी, वेळ – स. 10.00स्थळ – अक्षरधारा सभागृह, चिपळूण.स्पर्धेचा पा… (औपचारिक पत्र – ग्रंथपालांना विनंती) दिनांक : 15 फेब्रुवारी 20XX प्रति, मा. ग्रंथपाल, अक्षरधारा वाचनालय, चिपळूण. ई-मेल : akshardhara28@gmail... 1
- 5. (अ) (2) सारांशलेखन : (6 गुण) (पत्रलेखनाऐवजी पर्याय)विभाग-1 : गद्य (इ) [प्र. क्र. 1 (इ)] मधील अपठित गद्य उताऱ्याचा एक-तृतीयांश सारांश तुमच्या शब्दांत लिहा.जे केलेच पाहिजे ते करावयाचे राहून जाते. जे नाही केले तरी चालेल ते न चुकता केले जाते. हे सर्वा… सारांश : माणूस आवश्यक गोष्टी टाळतो आणि अनावश्यक गोष्टी मात्र आवर्जून करतो. तहान, भूक, थकवा यांनुसार तो पाणी पितो, खातो, विश्रांती घेतो; पण व... 1
- 5. (आ) (1) जाहिरातलेखन : (5 गुण) (कोणत्याही दोन कृती सोडवा)योगासन वर्गाची आकर्षक जाहिरात तयार करा. निरोगी शरीर – प्रसन्न मन! ‘आरोग्यधाम योग केंद्र’ घेऊन येत आहे – उन्हाळी योगासन वर्ग तणाव, थकवा, वाढते वजन, पाठदुखी यांना करा बाय-बाय! दररोज... 1
- 5. (आ) (2) बातमीलेखन : (5 गुण)‘जनता विद्यालय, महाड’ या विद्यालयात नावीन्यपूर्ण पद्धतीने पर्यावरण दिन साजरा करण्यात आला. या समारंभाची बातमी तयार करा. जनता विद्यालयात पर्यावरण दिनी ‘एक विद्यार्थी – एक झाड’ उपक्रम महाड, दि. 6 जून (वार्ताहर) : येथील जनता विद्यालयात 5 जून रोजी जागतिक पर्यावरण... 1
- 5. (आ) (3) कथालेखन : (5 गुण) खालील अपूर्ण कथा पूर्ण करा :गिरणीतून दळण आणण्यासाठी आईने केतनला सांगितले होते. त्यासाठी वीस रुपये आईने केतनला दिले होते. केतनने पैसे पँटच्या खिशात ठेवले आणि तो निघाला. वाटेत डोंबाऱ्याचा खेळ सुरू होता म्हणून तो बघायला केतन… शीर्षक : प्रामाणिकपणाचे फळ ...आणि त्याच्या पोटात धस्स झाले! खिशात वीस रुपयांची नोट नव्हती. त्याने गडबडीने दोन्ही खिसे उलटे केले, आजूबाजूला ज... 1
- 5. (इ) (1) प्रसंगलेखन : (8 गुण) (खालील लेखनप्रकारांपैकी कोणतीही एक कृती सोडवा)चित्रलीला निकेतन,अहमदनगर– आयोजित –आंतरशालेय चित्रकला स्पर्धा-पारितोषिक वितरण समारंभदि. 24 डिसेंबर वेळ – दु. 4.00प्रमुख पाहुणे – श्री. अभय नगरकर – प्रसिद्ध चित्रकारवरील पारि… चिमुकल्या कलाकाराचा सन्मान 24 डिसेंबरचा तो दिवस आमच्या घरासाठी खास होता. चित्रलीला निकेतन, अहमदनगर यांनी आयोजित केलेल्या आंतरशालेय चित्रकला... 1
- 5. (इ) (2) आत्मकथन : (8 गुण) दिलेल्या मुद्द्यांच्या आधारे चौकटीतील घटकाचे आत्मकथन लिहा.घटक : नदी — मुद्दे : भावना, उपयुक्तता/महत्त्व, आजची स्थिती, कार्य, खंत मी नदी बोलतेय... मुलांनो, ओळखलंत का मला? मी तुमच्या गावाजवळून खळखळत वाहणारी नदी. डोंगरकड्यावरच्या एका लहानशा झऱ्यातून माझा जन्म झाला. दऱ्याख... 1
- 5. (इ) (3) वैचारिक : (8 गुण)‘प्रदूषण–समस्या व उपाय’ या विषयावर तुमचे विचार लिहा. प्रदूषण – समस्या व उपाय निसर्गाने माणसाला शुद्ध हवा, स्वच्छ पाणी आणि सुपीक जमीन दिली. पण विज्ञानाच्या प्रगतीसोबत वाढलेले औद्योगिकीकरण, शहरीक... 1
- 4. (11) निम्नलिखित वाक्यों में से किन्हीं दो वाक्यों को शुद्ध करके वाक्य फिर से लिखिए : (2)(i) लक्ष्मी का एक झूब्बेदार पूँछ था।(ii) घर में तख्ते के रखे जाने का आवाज आता है।(iii) सामने शेर देखकर यात्री का प्राण मानो मुरझा गया। (i) लक्ष्मी की एक झब्बेदार पूँछ थी। (ii) घर में तख्ते के रखे जाने की आवाज आती है। (iii) सामने शेर देखकर यात्री के प्राण मानो सूख गए। (‘यात्र... 1
- 5. (अ) (1) पत्रलेखन : (5 अंक) (सूचना :– आवश्यकतानुसार परिच्छेद में लेखन अपेक्षित है।)रोहन/रोहिणी चौगुले, 42, विट्ठल नगर, पंढरपूर से अपने छोटे भाई सोमेश चौगुले, म. फुले छात्रावास, अहमदनगर को मोबाईल के दुष्परिणामों को समझाते हुए पत्र लिखता/लिखती है।अथव… (अनौपचारिक पत्र) दिनांक : 10 मार्च 2025 प्रिय सोमेश, शुभाशीर्वाद। आशा है, तुम छात्रावास में स्वस्थ होगे और पढ़ाई ठीक चल रही होगी। पिछली बार... 1
- 5. (अ) (2) निम्नलिखित गद्यांश पढ़कर ऐसे चार प्रश्न तैयार कीजिए, जिनके उत्तर गद्यांश में एक-एक वाक्य में हों : (4)भारतीय वायुसेना की एक प्रशिक्षणार्थी डॉ. कु. गीता घोष ने उस दिन यह छलाँग लगाकर भारतीय महिलाओं की प्रगति के इतिहास में एक पन्ना और जोड़ दि… (1) वायुयान से छतरी द्वारा उतरने का साहसिक अभियान करने वाली पहली भारतीय महिला कौन हैं? (2) छतरी से उतरने का प्रशिक्षण पूरा करने के लिए हर छा... 1
- 5. (आ) (1) वृत्तांत लेखन : (5 अंक)सरस्वती विद्यालय, कोल्हापुर में मनाए गए ‘शिक्षक दिवस’ समारोह का 70 से 80 शब्दों में वृत्तांत लेखन कीजिए।(वृत्तांत में स्थल, काल, घटना का उल्लेख होना अनिवार्य है) सरस्वती विद्यालय में शिक्षक दिवस संपन्न कोल्हापुर, 5 सितंबर : सरस्वती विद्यालय, कोल्हापुर के सभागृह में आज सुबह 10 बजे डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष... 1
- 5. (आ) (1) अथवा – कहानी लेखन : (5 अंक)निम्नलिखित मुद्दों के आधार पर 70 से 80 शब्दों में कहानी लिखकर उसे उचित शीर्षक दीजिए तथा सीख लिखिए :किसान के घर में चोर – घबराना – पत्नी की युक्ति – जोर-जोर से कहना – रुपए-गहने घर के पिछवाड़े बंजर जमीन में छिपा दि… शीर्षक : चतुर पत्नी एक रात किसान रामू के घर में चोर घुस आए। रामू घबरा गया। उसकी समझदार पत्नी ने युक्ति सोची और जोर-जोर से कहा, ‘‘चिंता मत कर... 1
- 5. (आ) (2) विज्ञापन लेखन : (5 अंक)निम्नलिखित जानकारी के आधार पर 50 से 60 शब्दों में विज्ञापन तैयार कीजिए :चित्रकला शिविर → उद्घाटक, समय/स्थान, विशेषताएँ, संपर्क/पता ‘रंगतरंग’ चित्रकला शिविर उद्घाटक : प्रसिद्ध चित्रकार श्री. अजय देशमुख समय/स्थान : 1 से 15 मई, सुबह 8 से 10 बजे; कलाभवन सभागृह, पुणे विशेषताए... 1
- 5. (इ) निबंध लेखन : (7 अंक)निम्नलिखित विषयों में से किसी एक विषय पर 80 से 100 शब्दों में निबंध लिखिए :(1) किसान की आत्मकथा(2) भारत का चंद्रयान मिशन-3(3) चाँदनी रात की सैर। भारत का चंद्रयान मिशन-3 23 अगस्त 2023 का दिन भारत के इतिहास में सुनहरे अक्षरों में लिखा गया। इस दिन इसरो के चंद्रयान-3 के लैंडर ‘विक्रम’ ने... 1